Bij stadskeure (1228) geniet Mariekerke de vrijheden van Hugo I. Mariekerke wordt dan een parochie, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw Baserode Sinte-Marie. In de 16de eeuw komt er een eigen parochiepriester, voordien gebeurde ‘de bediening’ vanuit Sint-Amands.
De basis van de kerktoren gaat terug tot de 13de eeuw, het middelste deel (schip) tot de 15de eeuw. De godsdienstoorlogen verwoestten de kerk grotendeels. In 1632 volgt een grondige restauratie. In 1828 worden de zijbeuken toegevoegd.
Wereldoorlog I houdt lelijk huis in Mariekerke. De kerk wordt ‘om strategische redenen’ platgebrand. In 1925 wordt het kerkje weer herbouwd.
Voor de kerk staat het monument van priester-dichter Jan Hammenecker (Mariekerke, 2 oktober 1878 – Westrode, 13 juni 1932) , een creatie van Herman De Cuyper (Blaasveld).
De kerk en de kerkberm zijn het decor voor het passiespel ‘Kristus aan de Schelde’, met teksten van wijlen Bert Peleman en Guido Van Doorslaer, dat vijfjaarlijks in Mariekerke wordt opgevoerd. De acteurs zijn mannen en vrouwen uit het dorp.
‘Kristus aan de Schelde’ situeert het lijden en de kruisdood van Christus in dit land van Schelde, vissers en visserskinderen.
Kunst kijken in de Onze-Lieve-Vrouwekerk
ACHTER
1. (boven deur van portaal) Bernard De Pooter: “VERHEERLIJKING van Maria”
2. Rom. Malfliet: “WONDERBARE VISVANGST” (op de Durme).
Let op de verschillende reacties van de vissers-leerlingen in de boot op het wonder; van louter hebzucht en twijfel tot gelovige overgave en aanbidding van de Heer, de Wonderdoener.
3. “CHRISTUS” van Alfred Ost. Eén van de weinige olieverfschilderijen van deze kunstenaar.
4. “CALVARIE” van Hugo Heyens + tekst van Anton Van Wilderode. Stelt calvarieberg voor als ‘terril’ of sintelhoop van menselijk afval en ellende met Lichtend Spoor van Kruis.
5. “ DE LIJDENDE CHRISTUS “ door Eliane Plancquaert
ZIJBEUK LINKS
5. (boven heiligenkapel) “PREDIKING aan de KADE” van Tony VAN OS.
6. “STORM OP HET MEER” van Rom. De Saegher. Let op de lichtgevende aanwezigheid van de Meester.
7. “ECCE HOMO” van Hugo Heyens.
8. Triptiek boven O.L.Vrouw-altaar: “BOODSCHAP-VERERING VAN O.L.VROUW DOOR SCHELDEVOLK-KERK” van Bernard De Pooter.
9. BEELD van O.L.VROUW VAN MARIEKERKE “patrones van de vissers”; hout-gepolychromeerd van Jef JACOBS.
10. (boven altaar van O.L.Vrouw) “ZELFGAVE”, het hoofdwerk van Felix DE BOECK
MIDDENBEUK
11. (hoofdaltaar) Triptiek van C. Van den Oever (broer van Karel, letterkundige).
12. (dienstaltaar vooraan) : “LAATSTE AVONDMAAL” van Rom. De Saegher.
13. “KRUISBEELD MORTIFICA TIO” brons van Henri Lannoye, verenigt de westerse en oosterse kruisverering
voorstelling: - Westerse: de lijdende mens Jezus
- Oosterse: de gloriërende God, die triomfeert over de dood
14. “SINT-JOB”, eiken beeld van onze tweede patroon door B. De Pooter uit Blaasveld.
15. (achteraan) “DE WONDERBARE VISVANGST” van Eugeen Yoors, de bekende glazenier.
ZIJBEUK RECHTS
16. “VERERING VAN SINT-JOB”
- Muurschildering “de Verheerlijking van Sint-Job” door B. De Pooter.
- Triptiek altaar van Sint-Job “HET BIJBELS VERHAAL” (met Mariekerkse figuren) en “BEDEVAART VAN/OVER/NAAR SINT-JOB”.
17. “VERRIJZENIS” van Rom. De Saegher. Het lijkt een atoomontploffing (vrijkomen van kernenergie, kracht).
18. Tussen 12e en 13e statie van de kruisweg: “PIETA VAN VANDAAG” : de Lijdende Moeder (Gods) van het (Goddelijk) Kind, van honger dood in haar schoot door Hugo Heyens (Mortsel).
KOOR
19. “DE KRUISDOOD” van B. De Pooter (jeugdwerk).
20. “ECCE HOMO” van Victor SUY (Moerzeke): bekende portretschilder (o.a. van Koning en Koningin op wereldtentoonstelling '92 in Sevilla).
21. “PIETA” van Eleonore Van Hoeck